Herfst en je hond: de gevaren op de wandeling (en hoe je ze omzeilt)

Knisperende bladeren, mistige ochtenden, modderpootjes: herfstwandelingen zijn de beste. Maar het seizoen legt ook een paar verborgen gevaren voor je hond op het pad. Dit zijn de herfst gevaren voor je hond waar je op let, van eikels en kastanjes tot teken en vroege duisternis, en wat je doet als hij iets doorslikt.

Zijn eikels giftig voor honden?

Ja, dat kan. Eikels bevatten looizuur (tannine), wat de maag van streek kan maken en soms de nieren beschadigt. Een Nederlandse dierenarts wijst erop dat vooral groene, onrijpe eikels en jonge eikenbladeren er veel van bevatten. Typische klachten zijn braken, diarree, buikpijn en een hond die stiller is dan normaal.

Er is ook een mechanisch risico. Eikels zijn hard en rond. Heel doorgeslikt kunnen ze in de darmen vastlopen. Onder grote eiken ligt de grond in oktober soms bezaaid, en precies daar snaait Rex het liefst.

Paardenkastanjes: mooi, maar geen speelgoed

De glanzende bruine kastanjes in stekelige groene bolsters die je in parken vindt, zijn paardenkastanjes. Ze bevatten aesculine, een stof die in de vruchten, bladeren en bast van de boom zit en giftig is voor honden. Klachten komen meestal binnen één tot zes uur, maar kunnen tot twee dagen op zich laten wachten: braken, diarree, onrust, buikpijn en geen trek.

Kastanjes hebben ook precies het formaat om in de keel of darmen vast te lopen. Een dierenarts in Castricum moest er zelfs een operatief uit de darm van een hond halen. Dat klassieke herfstspelletje, een kastanje gooien voor je hond? Ruil hem liever in voor een bal.

Wilde paddenstoelen: zie ze allemaal als giftig

De herfst is paddenstoelentijd. De meeste zijn onschuldig, maar een paar zijn gevaarlijk, en zelfs kenners vinden het lastig ze uit elkaar te houden. Vergiftigingsexperts adviseren daarom: heeft je hond een onbekende paddenstoel gegeten, ga er dan van uit dat hij giftig is tot het tegendeel bewezen is.

In Nederland is de groene knolamaniet de bekendste dodelijke soort. In 2015 overleed in Naarden een jonge poedel nadat ze er een had gelikt of gegeten, naast een wandelpad. Paddenstoelen in je eigen tuin? Haal ze weg, met handschoenen aan.

Afgevallen fruit, compost en restjes

Rottende appels en peren onder de bomen, een vergeten composthoop, een natte bladerhoop: schimmel op rottend plantenmateriaal kan honden ziek maken, met braken, trekkingen of trillen. Pet Poison Helpline waarschuwt dat zelfs een beetje uit de composthoop binnen een halfuur tot een paar uur kan zorgen voor trillen of aanvallen.

Let ook op seizoenseten. Druiven, rozijnen en krenten kunnen nierfalen veroorzaken bij honden, en herfstsnoep met chocolade houd je beter buiten bereik.

Rattengif en antivries: echte noodgevallen

Als het kouder wordt, zetten mensen gif tegen ratten en muizen neer en maken ze de auto winterklaar. Allebei staan ze op de lijst met herfstgevaren van de Pet Poison Helpline.

• Ratten- en muizengif kan inwendige bloedingen, ademhalingsproblemen of aanvallen veroorzaken. De korrels zijn lekker gemaakt, en dat trekt ook honden aan.
• Antivries bevat vaak ethyleenglycol, dat zoet smaakt. Afhankelijk van de grootte van de hond kunnen één of twee eetlepels al dodelijk zijn. De eerste signalen lijken op dronkenschap, en het kan even beter lijken voordat de nierschade zichtbaar wordt.

Denk je dat je hond met een van de twee in aanraking is gekomen? Wacht niet op klachten. Bel meteen je dierenarts.

Teken in de herfst: nee, het seizoen is niet voorbij

Volgens het RIVM kunnen teken actief zijn zodra het warmer is dan 7 graden, en ze zijn het actiefst van maart tot en met oktober. Een zachte herfstdag haalt dat makkelijk.

Een Nederlands-Belgisch onderzoek vond het hele jaar door teken op honden, in bijna alle Nederlandse provincies. Het vond de teek Dermacentor reticulatus ook op nieuwe plekken, sommige besmet met Babesia canis, een parasiet die honden ernstig ziek kan maken. De onderzoekers vinden tekenbestrijding het hele jaar door daarom verantwoord. Vraag je dierenarts welke bescherming bij je hond past, en check de vacht na elke wandeling door hoog gras of bos.

Vijvers, sloten en blauwalg

Blauwalg is vooral een zomerprobleem, maar een warme nazomer kan het rekken. De officiële controles van zwemwater in Nederland lopen in het zwemseizoen, dat voor de meeste locaties op 1 oktober eindigt. Daarna is de informatie op zwemwater.nl mogelijk niet meer actueel.

De gifstoffen van blauwalg kunnen voor honden ernstig zijn: ze drinken het water en likken daarna hun natte vacht. Vuistregel: groene drijflaag, een laagje dat op verf lijkt of een vieze geur betekent niet zwemmen en niet drinken. Spoel je hond na een duik af met schoon water.

Om vijf uur donker: zorg dat je gezien wordt

Op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok een uur terug. Vanaf dan loop je het avondrondje vaak in het donker, in de regen, op natte wegen met fietsers en auto's. Minder zicht betekent dat bestuurders jou en je hond later zien.

• Draag zelf iets lichts of reflecterends.
• Kies een tuig of halsband met reflecterende details, plus een lampje als je route erg donker is.
• Houd de riem kort bij wegen en fietspaden.

Ons SCOBYDOG-tuig heeft reflecterende stiksels, zodat koplampen je hond oppikken op het avondrondje. Het gaat met één klik over het hoofd, handig als je vingers koud zijn en Luna al bij de deur staat.

Uit onze shop

SCOBYDOG Anti-trektuig

In 3 seconden over het hoofd. De D-ring voor de borst stuurt je hond terug naar je zij, met druk op de borst, niet op de keel.

Bekijk →

Snel overzicht: herfstgevaren voor je hond

Herfstwandelingen zijn het waard: frisse lucht, minder drukte, geweldige geuren. Met een paar gewoontes blijven ze ook veilig. En zodra november begint, komt de volgende uitdaging eraan: lees ons stappenplan tegen vuurwerkangst bij je hond.

Veelgestelde vragen